Haber Zede

İshal durumunda güç kazanmak ve ishali yenmek için beslenmenize dikkat etmelisiniz. Peki, ne yenilmeli? İşte ishal durumunda yemeniz gereken 10 besin.

İshal, oldukça yaygın ve rahatsız edici bir sindirim bozukluğudur. Rahatsız edici olmasının yanı sıra, ishale genellikle ağrı ve mide ekşimesi eşlik eder. Ayrıca vücudun çok az besin maddesini emmesi nedeniyle büyük bir enerji kaybı ortaya çıkar.

İshal 24 saat içinde üçten fazla bağırsak hareketi ile artan dışkı sıklığı ve dışkıda sıvılaşma ve yumuşama ile karakterizedir. Bu durum akut (bir haftadan az süren) veya kronik (4 haftadan fazla süren) olabilir. İshal durumunda karın ağrısı, mide bulantısı ve şişkinlik hissi ortaya çıkar. Bu rahatsızlığa ateş ve titreme de eşlik edebilir.

Enfeksiyonlar ishali tetikliyor

İshalden birkaç farklı faktör sorumlu olabilir. İshal gıda zehirlenmesi, emilim bozukluğu, ilaç yan etkileri veya bağırsak hastalığından kaynaklanabilir. İshale genellikle bakteriyel veya viral bir enfeksiyon neden olur.

İshal, dehidratasyon, bilinç kaybı veya kalp ritmi bozuklukları gibi çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir.

İshale karşı yemeniz gereken 10 yiyecek

İshal durumunda, beslenmenize dikkat etmeniz önemlidir. Bazı gıdalar sıvı dışkı oluşumuna karşı savaşırken, bazıları bu durumu tetikler. İshal olduğunuzda yapmanız gereken daha çok bağırsak geçişini yavaşlatacak ve mideyi rahatlatacak yiyecekler yemektir.

İşte ishale karşı yemeniz gereken 10 yiyecek.

Ev yapımı çorbalar

İshal durumunda vücudun susuz kalmasını önlemek için çorba içmek çok önemlidir. Ancak dikkatli olun, genellikle çok fazla tuz ve her türlü katkı maddesi içeren hazır çorbaları tercih etmeyin.

özellikle havuçlu çorbalar olmak üzere ev yapımı çorbalar, iyi miktarda su sağlamanın yanı sıra mide için sindirimi çok kolaydır.

Elma

Elma, ishal durumunda tercih edilecek bir çözünür lif kaynağı olan pektin içerir, çünkü çözünür lif midede bulunan suyun bir kısmını tutar ve bu nedenle dışkının daha az sıvı olmasını sağlar. Pişmiş (komposto, pişmiş elma) elma maksimum lif sağlayacaktır.

Ayva

Elma ile aynı familyadan bir meyve olan ayva, bağırsak hareketliliğini yavaşlattığı için bağırsaklar için faydalı ve koruyucu bir etkiye sahiptir. Ek olarak, tıpkı elma gibi pektinleri büyük miktarda su tutar.

Muz

Muz, ishali tedavi etmek için tercih edilen en iyi meyvelerdendir. Liflerin daha iyi emilmesi için püre haline getirmek gerekir. Sanılanın aksine muz kabızlık yapmaz, bağırsak dengesini geri kazandırır.

Pirinç

Pirinç kalıntısız bir besindir, yani sindirildikten sonra boşaltılacak atık kalmaz, bu da bağırsağın dinlenmesini sağlar. Beyaz pirinç tercih edilmelidir, çünkü kahverengi pirinç bağırsakların daha fazla çalışmasına neden olur. İrmik, patates veya beyaz makarna gibi diğer nişastalar da tüketilebilir.

Yoğurt

Yoğurt, iyi bakteriler olan probiyotikler açısından zengindir. Bu bakteriler, bağırsak florasını yeniden dengeleme özelliğine sahiptir. Doğal yoğurtlar tercih edilmelidir. Aromalı olanlardan kaçınılmalıdır.

Yağsız tavuk

İshalin çok fazla kilo ve kas kütlesi kaybetmeye neden olmasını önlemek için protein tüketmek önemlidir. Ancak sindirim sırasında mideyi daha fazla yorabilecek çok yağlı proteinler tüketilmemelidir. Tavuk, hindi, balık veya yağsız kıyma gibi yağsız proteinler tercih edilmelidir.

Bu protein alımı sayesinde daha az yorgun hissedebilirsiniz.

Gazsız kola

İshal krizi sırasında gazlı içeceklerden kaçınılmalıdır ancak küçük bir istisna vardır. Birkaç yudum kola içebilirsiniz. Ancak tüm gazı çıkarmak için daha önce havalandırmanız gerekir. Bunu yapmak için, bir kaşıkla birkaç saniye karıştırmak da yardımcı olur. Gazsız kolanın tadı güzel olmasa da ishale karşı daha etkilidir.

Pişmiş sebzeler

İshal durumunda sebzeler vücut için yardımcı besinlerdir. Ancak ishalde sebzeleri pişmiş olarak tüketmek gerekir. İshal durumunda, bağırsak geçişini hızlandırmamak için bol pişmiş sebzeleri yemek daha iyidir. Havuç, patates, kabak veya pancar gibi besinler tercih edilebilir.

Su

İshal, önemli bir sıvı kaybına neden olduğu için vücudun önemli ölçüde susuz kalmasına yol açar. Bu nedenle günde yaklaşık 2 litre sıvı alımı için su ve bitki çayları içilmesi tavsiye edilir. Kafein açısından zengin çay, kahve ve aromalı sodalardan kaçınılmalıdır, çünkü bağırsak geçişini uyarırlar.

Yemek yeme isteğini tetikleyen iştah, genel sağlık için ihtiyaç duyulan besinlerin alınmasını sağlar. Ancak, çeşitli sağlık sorunları iştahı bastırabilir ve yemek yeme isteğini azaltabilir...

İştah, kan şekeri seviyesindeki düşüşü, vücudun ısı üretimindeki düşüşü ve hatta yağ metabolizmasındaki bir değişikliği izleyerek, beyinde bulunan açlık merkezine mesajlar gönderen karmaşık sistem tarafından düzenlenir. Bu yapıdaki herhangi bir bozuklukta veya kişi sürekli tokluk hissi yaşadığında iştahsızlık meydana gelir.

Acıktığımızda, vücut yiyecek ihtiyacı duyar. Daha sonra, yemek zamanının geldiğini bildirmek için beyne bir sinyal gönderir. Hormonlar iştahın düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Açlık hissini düzenleyen ana hormonlar, açlık hissini oluşturan ghrelin ve beyne yeterince yediğinizi bildiren leptindir.

Birçok faktör bu hormonları ve iştah durumunu etkileyebilir. Çoğu insan, çevresel faktörler, ilaçlar veya belirli psikolojik veya fiziksel sorunlar nedeniyle iştah kaybı yaşayabilir.

İştah kaybı kısa sürede geçerse önemli olarak kabul edilmez ancak 2 haftadan uzun süren iştah kaybı ciddi sağlık sorunlarını gösterebilir.

İştahsızlığa neden olan 10 sağlık sorunu

Her zamanki gibi yemek yemek istemediğinizde, vücudunuz size bir şeyler söylemeye çalışır. Yorgun olmanız ve istemeden kilo vermeniz de bu süreçte mümkündür.

İştahsızlığa neden olabilecek birçok farklı neden vardır. İşte iştahsızlığa neden olan sağlık sorunları:

1. Viral veya bakteriyel enfeksiyon

Akut gastroenterit, grip ve idrar yolu enfeksiyonları gibi hastalıklar da dahil olmak üzere viral ve bakteriyel enfeksiyonlar, iştah kaybının yaygın nedenleri arasındadır.

Bunun nedeni, hasta olduğunuzda vücudun, iltihaplanma ve bağışıklık tepkisinin bir parçası olarak iştahı düzenleyen sitokin adı verilen kimyasalları salgılamasıdır. Bu sitokinler beyindeki nöronlar üzerinde etki ederek iştahı azaltır ve yemek isteklerini yok eder.

2. Kronik sağlık sorunları

Bazı kronik hastalıklar iştahı farklı şekillerde etkiler. İştahsızlığa neden olabilecek yaygın kronik sağlık sorunları kronik ağrı, diyabet ve sindirim sistemi rahatsızlıklarıdır.

Migren, fibromiyalji ve artrit gibi kronik ağrıya neden olan hastalıklar yiyeceklere olan ilginizi kaybetmenize neden olabilir. Vücut, hastalık veya onun neden olduğu ağrılarla mücadele etmek için tüm kaynaklarına ihtiyaç duyar ve bu nedenle açlığı düzenleme, sindirim gibi bazı işlevleri geçici olarak bırakarak gücünü korur.

Diyabetli kişiler, midenin yavaş boşalması olan gastroparezi adı verilen bir durum nedeniyle iştahlarını kaybedebilirler. Gastroparezi en sık dengesiz diyabet durumunda, özellikle sinir sisteminde komplikasyonlarla ortaya çıkar.

İnflamatuar bağırsak hastalığı veya irritabl bağırsak sendromu gibi bağırsağı etkileyen durumlar, karın ağrısı, şişkinlik, ishal ve bağırsak spazmları gibi yemek yeme isteğini azaltan sorunlar nedeniyle iştahı etkiler.

3. Psikolojik faktörler

Ruh sağlığı sorunları iştah üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Depresyonu olan insanlar genellikle yemeğe olan ilgilerini kaybeder ve endişeli, stresli hissedildiğinde ya da ayrılık ya da sevilen birinin ölümü gibi travmatik olaylardan sonra iştahta azalma görülür.

Stresli olaylar sırasında beyin, sindirim sistemini yavaşlatan stres hormonu olarak da adlandırılan adrenalin salgılar. Depresyon, beynin hipotalamus bölgesinde iştahı da azaltan kortikotropin salgılatıcı hormon üretimini tetikler.

4. İlaçlar

Ağrı kesiciler, antidepresanlar, antibiyotikler ve tip 2 diyabet ilaçları dahil olmak üzere bazı ilaçların yan etkisi iştahı azaltma olabilir.

Birçok ilaç iştah kaybına neden olabilir. Özellikle tansiyon ilaçları ve mideyi bozabilecek ve ibuprofen gibi iştahı bastırabilecek ilaçlar yemek yeme isteklerini azaltabilir.

İlaçlarınızdan birinin iştahınızda değişikliğe neden olduğunu düşünüyorsanız, doktorunuzla konuşabilirsiniz, gerekirse deneyebileceğiniz uygun bir alternatif önereceklerdir.

5. Az aktif tiroid

Hipotiroidizm olarak da adlandırılan az aktif tiroidiniz varsa, tiroid beziniz yeterli hormon üretmez. Bu, birçok vücut fonksiyonunun yavaşlamasına neden olur ve bu da iştah kaybına neden olabilir. Diğer belirtiler kilo alımı, yorgunluk, soğuğa duyarlılık ve depresyondur.

Bu belirtilerin ortaya çıktığını fark ederseniz, tiroid hormonlarının seviyesini kontrol ettirmek için bir kan testi ve hormon testi yaptırabilirsiniz.

6. Anoreksiya

Anoreksiya nervoza gıda alımını, aşırı egzersizi veya her ikisini sınırlayarak ağırlığı mümkün olduğunca düşük tutma arzusu ile karakterize edilen bir yeme bozukluğu ve ciddi zihinsel sağlık sorunudur. Bu bozukluk iştahta azalmaya da neden olabilir.

Anoreksiya nervoza özel tıbbi tedavi gerektirir ve ciddi vakalarda yaşamı tehdit edebilir.

7. Alkol bağımlılığı

Aşırı alkol tüketimine mide rahatsızlığı, solgun cilt, ayaklarda ve ellerde uyuşma ve karıncalanma gibi birçok fiziksel sorun eşlik eder. Alkol ayrıca iştah üzerinde de büyük bir etkiye sahiptir ve dikkat yalnızca alkole odaklandığı içn yemeğe olan ilgi kaybedilir.

8. Tat kaybı

Özellikle pandemiden sonra Covid-19'a bağlı koku ve tat kaybı nedeniyle yemek yeme isteklerinde azalma görülmüştür. Araştırmalar, Covid-19 nedeniyle koku veya tat kaybı yaşayanların yüzde 90'a yakınının yemek yeme zevkinde azalma hissettiğini göstermektedir.

9. Mide bulantısı

Hamilelik, özellikle mide bulantısı nedeniyle iştah kaybının yaygın bir nedenidir. Mide bulantısı günün herhangi bir saatinde ortaya çıkabilir. Özellikle hamileliğin ilk üç ayında sık görülürler.

Hiperemezis gravidarum, aşırı sıvı kaybına ve kilo kaybına yol açabilen, hamilelikle ilişkili bulantı ve kusmanın aşırı olduğu durumdur. Bu durum genellikle mide bulantısı önleyici ilaçlarla tedavi gerektirir ve ciddi su kaybı durumunda hayatı tehdit edici boyutlara ulaşabilir.

10. Kanser

En sık iştah kaybına neden olan kanserler yumurtalık, mide, kolon, rektum, pankreas ve mesane kanserleridir. İştahsızlık, kanser veya kanser tedavilerinin neden olduğu metabolik bir değişiklik olan kaşeksinin bir sonucu olarak ortaya çıkabilir.

Kanser tedavileri de iştah kaybına neden olabilir. Kanser teşhisi konan kişilerin yarısından fazlası iştah kaybı yaşar. Kemoterapi ve immünoterapi gibi tedaviler, tatta değişikliklere ve bulantı gibi sorunlara neden olarak durumu daha da kötüleştirebilir.

Kanserde erken teşhis tedavinin başarısını arttırır, bu nedenle doktorunuzu iştahsızlık hakkında mutlaka bilgilendirin.

Yüksek sıcaklıklar nedeniyle yiyeceklerdeki bakteriler daha hızlı çoğalır ve yaz aylarında gıda zehirlenmeleri bu nedenle daha yaygındır. İşte gıda zehirlenmesinin belirtileri ve en yaygın nedenleri.

Bazı hastalıklar özellikle yaz aylarında ortaya çıkar. Bunların arasında gıda zehirlenmesi de vardır.

Yaz aylarında, sıcaklıkların daha yüksek olduğu ve insanların pikniklerde ve kamplarda açık havada yemek yeme olasılıklarının daha yüksek olduğu durumlarda gıda zehirlenmesi riski artar.

Yaz aylarında gıda zehirlenmesi riski 2 nedenden dolayı artar. Birincisi, hava genellikle sıcaktır, bu nedenle salmonella ve E. coli gibi gıda zehirlenmesine neden olan bakterilerin gelişemsi daha kolaydır. Ayrıca yaz aylarında açık hava etkinlikleri daha fazla yapılır. Açık havada, piknikte veya kamp yaparken yemek pişirirken veya yemek yerken buzdolabı, lavabo veya bulaşık makinesi gibi mutfağın avantajlarına erişilmez ve bu da çeşitli bozulmalara yol açabilir.

Bu sindirim sistemi enfeksiyonu, bakteriler, parazitler, virüsler veya toksik maddelerle kontamine olmuş yiyecek veya su tüketiminden kaynaklanır. Gıda zehirlenmelerine en çok neden olan besinler şarküteri ürünleri, süt ürünleri, et, yumurta, balık, deniz ürünleri ve mantardır.

Yaz dönemi gıda zehirlenmesine elverişlidir çünkü ısı bakteri üremesini hızlandırır. Ayrıca yaz aylarında daha fazla çiğ gıda tüketilir ve yiyecekleri güneşte veya açık havada bırakma riski daha yüksektir.

Gıda zehirlenmesi belirtileri

Belirtiler enfeksiyonun kaynağına bağlı olmakla birlikte, mide ağrısına sıklıkla ishal ve kusma eşlik eder ve bu da vücudun su ve önemli elektrolitlerini kaybetmesine neden olur. Kaybedilen sıvı yerine konmazsa, zehirlenmenin en yaygın komplikasyonu olan dehidrasyon, yani vücudun susuz kalması ortaya çıkabilir.

Bu nedenle hastalık öncelikle daha fazla su ve çay içme ile tedavi edilir. Tercih edilen sıvılar çaylar, mineral içeren ve mineralleri yenileyen maden suyu veya limonlu sudur. Çok fazla şekerden kaçınmanız şartıyla gazlı içecekler de kullanılabilir.

Gıda zehirlenmesi belirtileri yemekten hemen sonra veya 72 saate kadar ortaya çıkabilir. Belirtileri diyet ve sıvı tedavisi ile genellikle 1 ila 5 gün sürer.

Gıda zehirlenmesi belirtileri genellikle kontamine yiyecekleri yedikten sonraki 24 saat içinde hızla ortaya çıkar. Belirtiler, ilgili mikroorganizmaya ve kişiye bağlı olarak hafif veya şiddetli olabilir.

Gıda zehirlenmesi şu şekilde kendini gösterir:

- Kusma

- İshal

- Karın ağrısı

- Yoğun yorgunluk

- Ateş ve baş ağrısı

- Dehidrasyon

Bozulmuş gıdaların en yaygın 3 nedeni

Gıda bozulmalarına ve dolayısıyla gıda zehirlenmelerine yaygın olarak 3 bakteri türü neden olur:

Escherichia coli

En sık olarak et, domates ve marulda bulunurlar. İshal gibi belirtiler genellikle yemekten 12 ila 20 saat sonra ortaya çıkar. E. coli, idrar ve sindirim enfeksiyonlarının yaygın bir nedeni olmasına rağmen, patojenik türü yüksek ateş, kanlı dışkı ve hemolitik üremik sendrom gibi belirtilere neden olabilir.

Salmonella

En çok az pişmiş yumurta, tavuk ve kırmızı eti süt ürünleri, kremalı bisküviler ve dondurmada bulunur. Belirtileri karın ağrısı, ateş ve ishaldir.

Stafilokok

Çoğunlukla öksürme, hapşırma veya dokunma yoluyla yiyeceklere bulaşır. Kremalı pastalar, dondurma ve mayonez gibi yiyeceklerin üzerinde bulunan bu bakteri, hastalığa neden olan bir zehir oluşturur.

Gıda zehirlenmesi riskini azaltmak için ipuçları

Yiyecekleri saklarken ve hazırlarken daima dikkatli olun. Bu basit gıda güvenliği kurallarına uyarak gıda zehirlenmesi riskini azaltabilirsiniz.

Temizleme

- Bakterilerin yayılmasını önlemek için ellerinizi ve yüzeylerinizi sık sık yıkayın.

- Yiyecekleri ellemeden önce ve et veya kümes hayvanlarını elledikten, tuvaleti kullandıktan veya bir evcil hayvana dokunduktan sonra ellerinizi ılık, sabunlu suyla en az 20 saniye yıkayın.

- Kampa veya pikniğe gitmeden önce temiz su kaynağı olup olmadığını öğrenin. Yoksa, hazırlık ve temizlik için su veya tek kullanımlık bezler veya dezenfektan losyonlar ve kağıt havlular getirin.

- Artıkları saklamak için temiz plastik torbalar veya kaplar getirin.

- Taze meyve ve sebzeleri daima akan temiz suyla yıkayın. Yiyeceklerin yüzeyinde bakteri olup olmadığını sadece görüntüsüne, kokusuna veya tadına bakarak anlayamazsınız.

Ayırma

- Çapraz bulaşmayı önlemek için taze yiyecekleri ve pişmiş yiyecekleri ayrı tutun.

- Soğutucuyu doldururken, sıvıların diğer yiyeceklerin üzerine damlamaması için çiğ et ve kümes hayvanlarını sıkıca sarın ve alt kısmına yerleştirin.

- Çiğ et veya kümes hayvanları ile temas etmiş tabakları, kapları ve kesme tahtalarını pişmiş gıdalar için kullanmadan önce yıkayın.

Pişirme

- Zararlı bakterileri öldürdüğünüzden emin olmak için yiyecekleri uygun sıcaklığa ulaşana kadar pişirin.

- Pişmiş yiyecekleri henüz sıcakken yiyin. Yiyecekleri yavaşça soğumaya bıraktığınızda bakterilerin büyüyebileceğini unutmayın.

Buzdolabında

- Soğuk kalması gereken yiyecekleri soğuk tutun. Yiyecekleri oda sıcaklığında bırakmak, gıda zehirlenmesi riskini artırır.

- Normalde buzdolabında saklanan bozulabilir yiyecekler sıcaklığın 4° C'nin altında tutulacağı bir soğutucuda saklanmalıdır.

- Buzdolabında eti veya kümes hayvanlarını en alta yerleştirin, ardından yiyecekleri ilk kullanmayı düşündüklerinizle biten ters sırada dizin.

- Bir taşınabilir soğutucu kullanıyorsanız bunu arabanın en serin yerinde, gölgede ve doğrudan güneş ışığından uzak tutun. Soğutucuyu mümkün olduğunca az açın.

- İçecek soğutucusunu daha sık açacağınız için, içecekler için bir soğutucu ve bozulabilir ürünler için ayrı bir soğutucu kullanın.

- Yemekten sonra kalanları en kısa sürede soğutucuya koyun.

Yoğun geçen konser maratonu nedeniyle yorgunluğu kaldıramayan İrem Derici, hastanelik oldu. Ünlü şarkıcı, enfeksiyon tedavisini ihmal ettiğini söyledi.

Kurban Bayramı da dahil neredeyse her gün sahne alan İrem Derici, bu yoğunluğu kaldıramadı.

Hastanelik olan şarkıcı, tedavi altına alındı.

“Nasıl başladı, nasıl bitti...”

Yoğun konser programı nedeniyle sürekli seyahat eden şarkıcının, bünyesinin zayıf düştüğü, yorgunluğu kaldıramadığı ve önceki akşam Bodrum konseri sonrası hastaneye yattığı belirtildi.

Hastaneden bir kare paylaşan 35 yaşındaki İrem Derici, “Nasıl başladı, nasıl bitti...” diye yazdı.

“Geçmiş olsun” mesajları yağdı

Bir süredir enfeksiyon tedavisi gören İrem Derici, konser maratonu nedeniyle tedavisini ihmal ettiğini de sözlerini ekledi.

Takipçileri de “Geçmiş olsun” mesajlarıyla Derici'ye destek oldu.