Haber Zede

Yeşilçam sinemasının önemli isimlerinden, yönetmen, yapımcı ve senarist Aram Gülyüz'ün vefatının üzerinden 4 yıl geçti.

Yaşamını sinemaya adayan Aram Gülyüz, 13 Nisan 1931'de İstanbul Şişli'de dünyaya geldi. Lise eğitiminin ardından İngiltere'ye giden Gülyüz, yaklaşık 70 ülkede faaliyet gösteren müzik firması Electric and Musical Industries (EMI) temsilciliğinde 4 yıl televizyon üzerine eğitim gördü.

Kore'de askerlik ve tercümanlık yaparken, yönetmen Halit Refiğ ile 18 ay arkadaşlık yapan Gülyüz, Halit Refiğ'in ısrarla, "Sen mat­rak adamsın, sinemaya gir." demesi üzerine, 1958'de Metro Film'i kurarak sinemaya adım attı.

İlk film: İstanbul Macerası

Gülyüz, ilk olarak Türk-Alman ortak yapımı, Carl Möhner'in yönettiği "İstanbul Macerası" filminin yapımcılığını üstlendi. Filmde Sadri Alışık, Orhan Günşiray ve Öztürk Serengil'in yanı sıra yabancı oyuncular Eva Palmer ve Bianca Breneca da rol aldı.

Senaryosunu yazdığı ve yapımcılığını üstlendiği "Sensiz Yıllar" adlı sinema filmiyle 1960'ta ilk kez yönetmen koltuğuna oturan Gülyüz, 1961'de "Aşk ve Yumruk" filmini çekti.

Aram Gülyüz; Öztürk Serengil, Çolpan İlhan, İsmail Dümbüllü ve Suzan Avcı'nın başrollerinde oynadığı ve "En önemli filmim" dediği "Temem Bilakis"i 1963'te izleyiciyle buluşturdu.

Türk sinemasında sesli çekime geçen ilk yönetmen oldu

Türkiye'nin ilk balerinlerinden Gönül Gülyüz ile bir film setinde tanışan ve 1965'te evlenen usta sinemacının bu evlilikten Ferdi ve Arda isimli iki oğlu dünyaya geldi.

Aram Gülyüz, Türk sinemasında sesli çekime geçen ilk yönetmen oldu ve dublajla ilgili düşüncelerini bir röportajında şu sözlerle açıklamıştı:

"Sinemanın büyük kaybı"

"Sinemanın en büyük kaybı, dublaj olayıdır. Kendi lisanına dublaj yapan başka bir ülke sineması göremezsiniz. Muhsin Ertuğrul zamanında bu iş platolarda sesli yapılıyormuş. Biri çıkıp dublajlı filmi ucuza getirince, öyle kalmış ama artık yavaş yavaş sesliye dönecek."

Yönetmenliğinde Alfred Hitchcock, Blake Edwards, Billy Wilder ve Woody Allen'ı örnek alan Gülyüz, Türker İnanoğlu'nun yapımcısı olduğu birçok komedi türü televizyon dizisinin de yönetmenliğini üstlendi.

Pek çok senaryo kaleme aldı

Usta sinemacı, yaşamı boyunca 28 filmin senaryosunu kaleme alırken, "Ayşecik" serisinin bazı filmleriyle "Uğurlugiller", "Yasemince" ve "Tatlı Kaçıklar"ın da aralarında olduğu 140'ın üzerinde film ve dizinin yönetmenliğini üstlendi.

Ödüllü yönetmen

Son olarak 2014'te, başrollerini Gürgen Öz, Seda Bakan ve Ersel Şibil'in paylaştığı "Zaman Makinesi 1973" filmini izleyiciyle buluşturan Gülyüz, İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından 2017'de düzenlenen 37. İstanbul Film Festivali'nde "Sinema Onur Ödülü"ne layık görüldü.

Türk edebiyatının sevilen isimlerinden olan usta şair Turgut Uyar'ın 95'inci yaş günü.

4 Ağustos 1927 yılında hayata gözlerini açan Türk şiirinin usta ismi Turgut Uyar, yine bir ağustos gününde 22 Ağustos 1985'te hayatını kaybetti.

Ruhu şad olsun...

Usta şair 95 yaşında ve iyi ki doğdun Turgut Uyar..

İkinci Yeni akımının önde gelen isimleri arasında yer alan Uyar, hayatında ve ilişkilerinde yaşadığı çetrefilli dönemleri satırlarına taşır.

Birinci evlilikte istediği mutluluğu yakalamayan usta şair, çareyi boşanmakta bulur. Bu sırada yazar Tomris Uyar’la şiir ve edebiyat üzerine mektuplaşmaya başlar. O dönem şair Cemal Süreya’yla birlikte olan ve ayrılmaya karar veren Tomris Uyar, eşinden yeni boşanan şairle evlenir.

Turgut Uyar’ın ilk şiiri olan Yad 1947’de Yenigün dergisinde yayınlanır. Uyar'ın ilk kitabı Arz-ı Hal 1949'da raflarda yerini alır.

Bir sene önce ise yapılan şiir yarışmasında ikincilik elde ederek rüştünü ispat eder. Jüri kurulunda bulunan usta yazar Nurullah Ataç, kendisine ileride çok iyi bir şair olacağını söylediğinde çok mutlu olur.

"İkimiz birden sevinebiliriz"

Edebiyat dünyasına adını yavaş yavaş duyuran genç yetenek Uyar’ın, 1952’de Türkiyem adlı ikinci şiir kitabı yayınlar.

“İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım” dizesindeki ince mesajda, insanoğluna bahşedilen bütün güzelliklerin aslında herkese eşit oranda dağıtıldığını, bunu görmek için sadece başımızı kaldırıp göğe bakmamızın yeterli olacağını bize haykırır.

Göğe Bakma Durağı

İkimiz birden sevinebiliriz göğe bakalım

Şu kaçamak ışıklardan şu şeker kamışlarından

Bebe dişlerinden güneşlerden yaban otlarından

Durmadan harcadığım şu gözlerimi al kurtar

Şu aranıp duran korkak ellerimi tut

Bu evleri atla bu evleri de bunları da

Göğe bakalım

(Turgut ve Tomris Uyar)

Falanca durağa şimdi geliriz göğe bakalım

İnecek var deriz otobüs durur ineriz

Bu karanlık böyle iyi afferin Tanrıya

Herkes uyusun iyi oluyor hoşlanıyorum

Hırsızlar polisler açlar toklar uyusun

Herkes uyusun bir seni uyutmam bir de ben uyumam

Herkes yokken biz oluruz biz uyumayalım

Nasıl olsa sarhoşuz nasıl olsa öpüşürüz sokaklarda

Beni bırak göğe bakalım

Senin bu ellerinde ne var bilmiyorum göğe bakalım

Tuttukça güçleniyorum kalabalık oluyorum

Bu senin eski zaman gözlerin yalnız gibi ağaçlar gibi

Sularım ısınsın diye bakıyorum ısınıyor

Seni aldım bu sunturlu yere getirdim

Sayısız penceren vardı bir bir kapattım

Bana dönesin diye bir bir kapattım

Şimdi otobüs gelir biner gideriz

Dönmeyeceğimiz bir yer beğen başka türlüsü güç

Bir ellerin bir ellerim yeter belliyelim yetsin

Seni aldım bana ayırdım durma kendini hatırlat

Durma kendini hatırlat

Durma göğe bakalım

Bol ödüllü şair

Tütünler Islak" kitabı 1963 Yeditepe Şiir Armağanı'nı alan Uyar, Tomris Uyar ile Lucretius'tan yaptığı "Evrenin Yapısı" çevirisiyle 1975 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü'ne layık görüldü.

Şairin "Kayayı Delen İncir" isimli kitabı 1983 Behçet Necatigil Şiir Ödülü, yeni şiirlerinin eklendiği ve tüm şiirlerini toplayan "Büyük Saat" eseri de 1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü'ne değer bulundu.

Turgut Uyar öldü

Toplam 9 şiir kitabına imza atan Uyar'ın bütün şiirleri, 1984'te "Büyük Saat" kitabında bir araya getirildi. İnceleme alanında "Bir Şiirden" ve eleştiri dalında "Sonsuz ve Öbürü" eserlerini de okuyucuyla buluşturan Uyar, 22 Ağustos 1985'te siroz hastalığından öldü.

Kitap sayfası için iletişim:

ergul.tosun@ensonhaber.com