Haber Zede

Yaklaşan Hinnamnor Tayfunu nedeniyle, Okinawa Adası şiddetli yağışların etkisi altına girdi. Marketlere akın eden halk, rafları boşalttı.

Japonya’nın Okinawa Adası’nda yaklaşmakta olan Hinnamnor Tayfunu yaşamı olumsuz etkiledi.

Bölgede şiddetli rüzgarlar ve yağışlar etkili oldu. İHA’nın haberine göre; Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA), tayfunun bugün Miyakojima Adası'nın 250 kilometre güneyi üzerinde saatte 25 kilometre hızla güneybatıya doğru hareket ettiğini açıkladı.

Tayfunun neden olduğu atmosferik basınç, Okinawa'nın birçok bölgesine şiddetli yağışlar ve rüzgarlar getirdi.

Rüzgarın hızı 180 kilometreyi bulacak

JMA, tayfunun yarına kadar saatte 108 kilometre hıza varan rüzgarlara neden olacağı uyarısında bulundu.

Cumartesi günü rüzgar hızının 144 ila 180 kilometre arasında değişebileceği açıklandı. Sel, toprak kayması, yıldırım ve nehir taşkını ihtimallerine karşı uyaran yerel otoriteler, riskli bölgelerde yaşayan sakinleri tahliye emirlerine karşı hazırlıklı olmaya çağırdı.

Market rafları boşaldı

Öte yandan, tayfunun bugün itibariyle etki göstermeye başladığı Okinawa eyaletinde evde mahsur kalma korkusu yaşayan halk marketlere akın etti.

Temel gıda maddeleri başta olmak üzere birçok ürünün evlere stoklanması nedeniyle market rafları boş kaldı.

Küresel piyasalar verilerin ışığında yön bulmaya devam ederken bugün gözler İngiltere'den gelecek faiz kararına odaklandı.

Yurt içinde, dün Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, yüzde 1,39 değer kazanarak 2.684,46 puanla tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Yatırımcıların bugün İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararını takip edeceğini belirten analistler, veri gündeminde ise yurt içinde reel efektif döviz kuru ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ABD'de dış ticaret dengesi ve haftalık işsizlik başvurularının öne çıktığını söyledi.

ABD'nin ISM verisi beklentilerin üzerinde gelde

Açıklanan verilere göre, ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) imalat dışı endeksi, temmuzda 56,7 ile 3 ayın en yüksek seviyesine çıkarak hizmet sektöründe büyümeye işaret etti. Ülkede fabrika siparişleri de haziranda yüzde 2 ile beklentilerin üzerinde artarak yüksek faiz ortamında imalat sektörünün gücünü koruduğunu gösterdi.

New York borsasında alıcılı seyir

Bu gelişmelerle dün New York borsasında alıcılı bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 1,29 yükselirken, S&P 500 endeksi yüzde 1,56 artışla 2 ayın, Nasdaq endeksi yüzde 2,59 değer kazancıyla 3 ayın en yüksek seviyesinden kapandı. Dolar endeksi dünkü yatay seyrine bugün de devam ederek 106,4 seviyesinde bulunuyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise dün yüzde 2,84'ü test etmesinin ardından düşüşe geçerek yüzde 2,72'de dengelendi.

İngiltere Merkez Bankası'nın faiz kararı bekleniyor

Avrupa tarafında, Rusya-Ukrayna savaşı ve enerji fiyatlarına ilişkin haber akışı gündemin odağındaki yerini korurken, gözler bugün İngiltere Merkez Bankası'nın faiz kararı ve sonrasında BoE Başkanı Andrew Bailey'in yapacağı değerlendirmelere çevrildi. Yükselen enflasyon karşısında aralık ayından bu yana her toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımına giden bankanın, bu ay 50 baz puanlık artış gerçekleştirmesi bekleniyor. Söz konusu beklentinin gerçekleşmesi durumunda banka, 1995'ten bu yana en yüksek miktarlı faiz artırımına başvurmuş olacak.

Euro PMI verisi yükseldi

Dün açıklanan verilere göre Euro Bölgesi'nde hizmet sektörü PMI temmuzda önceki aya göre 0,6 puan artarak 51,2 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Pozitif veri ve teknoloji hisselerine gelen alımlarla yükselen Avrupa borsalarında, Almanya'da DAX 30 endeksi yüzde 1,03, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,97 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,49 değer kazandı.

Euro/dolar paritesi 1,0170 seviyesinde yatay hareket ederken, BoE'nin faiz kararı öncesi sterlin/dolar paritesi 1,2155'te dengelendi.

Çin ordusu Tayvan adası çevresinde askeri tatbikata başladı

Asya genelinde, Pelosi'nin Tayvan ziyaretinin ardından Çin ordusu bugün Tayvan adası çevresinde askeri tatbikata başladı. Gerçek atışların da yapıldığı tatbikat, 7 Ağustos'a kadar sürecek. Konuya ilişkin gelişmeler bir müddet daha gündemde kalacak olsa da pay piyasalarının yeni güne pozitif başlaması dikkati çekiyor.

Söz konusu yükselişte, Alibaba'nın bugün açıklanacak finansal sonuçları öncesi teknoloji hisselerine gelen alımlar etkili olurken, kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 artışla seyrediyor.

Dolar/TL 17,9460

Dolar/TL, dün önceki kapanış seviyesine göre yüzde 0,02'lik sınırlı düşüşle 17,9418'den kapanmasının ardından, bugün bankalararası piyasanın açılışında 17,9460'tan işlem görüyor.

Dehşet verici saldırı, 200 bin insanın ölümüne yol açtı. Yardım ulaştırmak üzere yola çıkanlar da radyoaktif yağmura maruz kaldı.

Tarih 6 Ağustos 1945'i gösterdiğinde, ABD'nin B-29 tipi uçağı Japonya'nın Hiroşima kentine atom bombası bıraktı.

Sabah saatlerinde düzenlenen saldırıda kullanılan "küçük çocuk" (little boy) adlı bomba, Hiroşima'nın yüzde 70'ini yok eden uranyum katkısı içeriyordu.

200 bin insan hayatını kaybetti

Bomba, merkezinde 3 bin santigrat derece ısı oluşturdu ve 1,5 kilometre çapındaki alanda her yeri dümdüz etti.

İlk aşamada 80 bin, 1945 yılının sonuna doğru ise yaklaşık 200 bin insan hayatını kaybetti. Bunun yanı sıra, saldırıyı izleyen yıllarda radyasyona bağlı hastalıklardan ölenler oldu.

Yardım götürenler radyoaktif yağmura maruz kaldı

Çok sayıda kişi tıbbi destek alamadan ölürken, kente yardım götürmeye gidenler de patlama sonrası oluşan radyoaktif yağmura maruz kalarak hayatını kaybetti.

Savaşta Japon Deniz Kuvvetleri'nin en önemli üslerinden biri olan Hiroşima, o dönemde torpido üretim merkezi olarak da biliniyordu. Ancak kentin vurulma nedeninin sadece bununla sınırlı olmadığı, diğer bir kriterin de kentin deniz kıyısında ve etrafının dağlarla çevrili olması olarak düşünülüyor.

255 bin kişinin yaşadığı Hiroşima'ya atom bombası atan ABD, dünyada ilk kez atom bombası kullanan ülke olarak tarihteki yerini aldı.

9 Ağustos'ta Nagazaki'ye saldırı

ABD'nin Hiroşima'dan 3 gün sonra Nagazaki'ye de "şişman adam" (fat man) adlı bombayı atması sonucu, 195 bin nüfuslu Nagazaki'nin yarısı yok oldu. Kentte ilk olarak 39 bin olan ölü sayısı, yıl sonuna kadar 75 bine yükseldi.

Nagazaki'nin ağır sanayi kuruluşları nedeniyle hedef seçildiği belirtiliyor.

İkinci Dünya Savaşı'nın kırılma noktası

Japon yetkililere göre, atılan atom bombaları nedeniyle toplamda yaklaşık 500 bin kişi öldü.

Atom bombaları, İkinci Dünya Savaşı'nın "kırılma noktası" olarak değerlendiriliyor.

Dönemin Japonya İmparatoru Hirohito'nun, 15 Ağustos 1945'teki mesajında, ülkesinin "koşulsuz teslim olduğunu" ilan etmesiyle İkinci Dünya Savaşı resmen sona erdi.

Uzun süreli psikolojik çöküntü

Japonya'da atom bombasından sonra hayatta kalanlara "Hibakuşa" adı verildi. Bombalar, hibakuşaların vücudunda başta kanser olmak üzere tedavisi zor, şekil bozukluğu ve sakatlık gibi hastalıkların yanı sıra uzun süreli psikolojik çöküntülere neden oldu.

Binlerce kişinin ölümüne neden olan atom bombaları, oluşturduğu sıcaklıkla etki alanındaki tüm bitki ve doğal yaşamın da yok olmasına sebep oldu.

Patlama sonrası ortaya çıkan enerji, yaklaşık 2 kilometrekarelik bir alandaki tüm yapı, canlı ve tabiatı yakarken, atmosfere yayılan nükleer partiküllerin etkisi bugün dahi bölgedeki sularda görülüyor.

Hiroşima Barış Anıtı Parkı ve Nagazaki Atom Bombası Müzesi

Saldırıların ardından yaraların sarılmaya çalışıldığı iki kentte Hiroşima Barış Anıtı Parkı ve Nagazaki Atom Bombası Müzesi kuruldu.

Ülkede nükleer saldırıların etkilerine dikkati çekmek amacıyla kurulan bu tesislerde, atom bombalarına maruz kalan objeler de sergileniyor. Atom bombası saldırılarının tanıklarının konuşmacı olarak katıldığı etkinliklere de ev sahipliği yapan tesisler, şimdiye kadar farklı ülkelerden üst düzey yetkilileri de ağırladı.

Normalde Hiroşima Barış Anıtı Parkı en az 1 milyon, Nagazaki Atom Bombası Müzesi de 700 bine kadar yıllık ziyaretçi ağırlıyor. Ancak koronavirüs salgını nedeniyle ziyaretçi sayıları neredeyse yarı yarıya düştü.

Aslı gibi korundu

Hiroşima Barış Anıtı Parkı'nda bulunan Atom Bombası Kubbesi, nükleer bombanın izlerini günümüze taşıyan yapılardan. Hiroşima Barış Anıtı adıyla da bilinen Kubbe, patlamanın ardından yenilenmeyerek aslı gibi korundu. Kubbe, 1996'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki yerini aldı.

Bu arada, Hiroşima ve Nagazaki halkına, bölgeyi ziyaret edecek yabancılara, saldırının yıkıcı etkilerini daha iyi anlatabilmeleri amacıyla İngilizcelerini geliştirmeleri için destek olunuyor.

Dünyada nükleer silahların durumu

Yüksek tahrip gücü, kalıcı zararlı etkileri, askeri ve psikolojik üstünlük sağlaması nükleer bombaları cazip hale getirdi.

Hiroşima ve Nagazaki'de yaşanan trajedilerin ardından dünya genelinde nükleer silahlara karşı uygulamaya konulan anlaşmalar dikkati çekiyor.

Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) 1970'te yürürlüğe girdi. 190'dan fazla ülkenin katıldığı NPT, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi, nükleer enerjinin sivil amaçlarla kullanımı ve nükleer silahsızlanma olmak üzere üç temel prensibe dayanıyor.

Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması (TPNW) da Ocak 2021'de yürürlüğe girdi. Yaklaşık 90 ülkenin imzaladığı TPNW, nükleer silahlara sahip olunması, bunların geliştirilmesi, test edilmesi ve kullanılmasını yasaklıyor. Atom bombalarına maruz kalmış tek ülke olan Japonya'nın TPNW'yi imzalamaya yanaşmaması dikkati çekiyor.

Nükleer silahlanma yarışı devam ediyor

İnsanlık tarihinin kara lekelerinden olan Hiroşima ve Nagazaki örneklerinin yanı sıra bu anlaşmaların da mevcut olmasına rağmen dünyanın nükleer silahlardan arındığı söylenemez. Çeşitli kuruluşların yayımladığı raporlar, başlangıçta ABD ve Sovyetler Birliği arasında cereyan eden nükleer silahlanma yarışının, sonraki dönemlerde başka ülkelerin de katılımıyla devam ettiği yönünde.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) raporuna göre, dünyada bölgesel gerginlikler ve nükleer silahlara yönelik modernizasyon çalışmaları nedeniyle gelecek 10 yılda nükleer savaş başlıkları sayısının artması bekleniyor.

9 ülkenin stoklarındaki nükleer silah başlığı

Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişiminin (ICAN) nükleer silah üretimi ve depolanmasına ilişkin güncel küresel verileri paylaştığı raporuna göre, ülkelerin cephaneliklerindeki nükleer başlık sayısı giderek arttı.

AA'nın haberine göre, raporda, nükleer silah sahibi 9 ülkenin stoklarındaki nükleer silah başlığı sayısının 12 bin 705'e ulaştığı, ABD'nin, Ocak 2022 itibarıyla bunların 5 bin 428'ine sahip durumda olduğu belirtildi.

Raporda, stoklarda mevcut kullanılabilir 9 bin 440 silah başlığı toplamının, hasar verme potansiyeli bakımından, Hiroşima'da kullanılan nükleer bombadan yaklaşık 138 bin tanesine eşdeğer olduğu ifade edildi.

Japon otomobil devi Honda, Japonya'daki fabrikalarında üretimi kısma kararı aldı.

Geçtiğimiz yılın başlarında otomotiv sektörünü vuran küresel çip tedarik sorunları, hala çözülebilmiş değil.

Bu nedenle birçok marka, zaman zaman fabrikalarda üretimi azaltarak kemer sıkma politikası uyguluyor.

Honda'dan üretimi azaltma kararı

Japonya'nın ikinci büyük araç üreticisi Honda Motor, tedarik zincirlerinde sıkıntıların devam etmesi ve lojistik sorunlar nedeniyle Japonya'daki fabrikalarında üretimi kısacak.

Honda'da yapılan açıklamaya göre, Suzuka'da bulunan fabrikanın 2 hattında üretim bu ay yüzde 10 ve Ağustos ayının ilk haftasında yüzde 30 civarında azaltılacak.

Saitama bölgesindeki montaj fabrikasında da üretim gelecek ayın ilk haftasında yüzde 10 civarında kısılacak. Honda, ağustos ayı için toplam üretim hedefini ise hemüz açıklamadı.

Japonya Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Çin donanmasına ait bir geminin ülke kara sularını ihlal ettiği bildirildi.

Japonya Savunma Bakanlığı, Çin donanmasına ait bir geminin dün ilk olarak yerel saatle 18.50 sıralarında Yakushima adasının güneyindeki sularda görüldüğünü, 20.00 sıralarında ise Japonya kara sularına girdiğini bildirdi.

Japonya Deniz Öz Savunma Kuvvetleri'ne (MSDF) ait bir gemi ve uçak tarafından yapılan gözlem faaliyetlerine göre yaklaşık 3.5 saat süreyle ülke kara sularında kalan geminin Kuchinoerabujima adasının batısındaki Japonya sularından batıya doğru hareket ederek ihlali sonlandırdığı kaydedildi.

Japonya inceliyor

Gelişmenin ardından teyakkuza geçen Japonya Savunma Bakanlığı, Çin gemisinin bölgede ne amaçla bulunduğunu belirlemek üzere detaylı inceleme başlattı.

Bu yıl 6'ncı kez ihlal edildi

İHA'nın haberine göre; nisan ayından bu yana bir Çin donanma gemisinin ilk kez Japonya kara sularını ihlal ettiği öğrenilirken yaşanan olay bu yılki 6'ıncı sınır ihlali olarak kayıtlara geçti.